{"id":37756,"date":"2026-04-29T10:00:09","date_gmt":"2026-04-29T15:00:09","guid":{"rendered":"https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756"},"modified":"2026-04-29T15:02:22","modified_gmt":"2026-04-29T15:02:22","slug":"pobladores-revelan-sitio-maya-el-jefecino-en-quintana-roo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756","title":{"rendered":"Pobladores revelan sitio maya El Jefeci\u00f1o en Quintana Roo"},"content":{"rendered":"<p>\ud83d\udd38 El registro del sitio en Oth\u00f3n P. Blanco permiti\u00f3 documentar una antigua urbe maya con pintura mural y arquitectura monumental<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>#QUINTANAROO | El Jefeci\u00f1o, sitio arqueol\u00f3gico asentado en Quintana Roo, fue registrado por el Instituto Nacional de Arqueolog\u00eda e Historia (INAH).<\/p>\n<p>Habitantes de Oth\u00f3n P. Blanco notificaron al INAH sobre el asentamiento prehisp\u00e1nico durante las labores del Tren Maya.<\/p>\n<p>Se trata de un sitio arqueol\u00f3gico maya, de estilo Pet\u00e9n, conformado por 80 edificios.<\/p>\n<p>Se presume que El Jefeci\u00f1o data del periodo Cl\u00e1sico Temprano\/Tard\u00edo, caracterizado por edificaciones abovedadas de gran envergadura, esquinas redondeadas y remetidas, con molduras en delantal.<\/p>\n<p>Las labores de registro ocurrieron entre 2023 y 2024 bajo la direcci\u00f3n de Sonny Mois\u00e9s Ojeda, responsable de la Zona Arqueol\u00f3gica de Dzibanch\u00e9 Kinichn\u00e1, y en coordinaci\u00f3n con Diana Karina Blancas Olvera, encargada de la Zona Arqueol\u00f3gica Kohunlich.<\/p>\n<p>Durante el registro se llev\u00f3 a cabo una prospecci\u00f3n para determinar el estado de conservaci\u00f3n de la urbe y su posible extensi\u00f3n.<\/p>\n<p>Se espera una exploraci\u00f3n minuciosa para determinar con exactitud su superficie, las dimensiones de los edificios y el patr\u00f3n de asentamiento, entre otros atributos.<\/p>\n<p>Dentro de El Jefeci\u00f1o se hall\u00f3 una pintura mural de estilo decorativo, con pigmentos en colores blanco y naranja, as\u00ed como franjas rojas.<\/p>\n<p>El estudio de la urbe prehisp\u00e1nica en Oth\u00f3n P. Blanco contribuir\u00e1 a comprender la red de sitios arqueol\u00f3gicos de la regi\u00f3n, as\u00ed como a ampliar lo que se sabe de los mayas del sur de la entidad y las relaciones sociales que existieron entre ellos.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\ud83d\udd38 El registro del sitio en Oth\u00f3n P. Blanco permiti\u00f3 documentar una antigua urbe maya<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":37758,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,2],"tags":[],"class_list":["post-37756","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nacional","category-quintana-roo"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Pobladores revelan sitio maya El Jefeci\u00f1o en Quintana Roo - Campeche Noticias<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Pobladores revelan sitio maya El Jefeci\u00f1o en Quintana Roo - Campeche Noticias\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\ud83d\udd38 El registro del sitio en Oth\u00f3n P. Blanco permiti\u00f3 documentar una antigua urbe maya\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Campeche Noticias\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-04-29T15:00:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-29T15:02:22+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minuto\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/?p=37756#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/?p=37756\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7940c228049cff34b4cc679f887362f1\"},\"headline\":\"Pobladores revelan sitio maya El Jefeci\u00f1o en Quintana Roo\",\"datePublished\":\"2026-04-29T15:00:09+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-29T15:02:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/?p=37756\"},\"wordCount\":284,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/?p=37756#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-08.37.04.jpeg\",\"articleSection\":[\"Nacional\",\"Quintana Roo\"],\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/?p=37756#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/?p=37756\",\"url\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/?p=37756\",\"name\":\"Pobladores revelan sitio maya El Jefeci\u00f1o en Quintana Roo - Campeche Noticias\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/?p=37756#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/?p=37756#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-08.37.04.jpeg\",\"datePublished\":\"2026-04-29T15:00:09+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-29T15:02:22+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7940c228049cff34b4cc679f887362f1\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/?p=37756#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/?p=37756\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/?p=37756#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-08.37.04.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-08.37.04.jpeg\",\"width\":1200,\"height\":740},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/?p=37756#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Pobladores revelan sitio maya El Jefeci\u00f1o en Quintana Roo\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/\",\"name\":\"Campeche Noticias\",\"description\":\"Campeche Noticias\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7940c228049cff34b4cc679f887362f1\",\"name\":\"admin\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/campeche-noticias.com\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pobladores revelan sitio maya El Jefeci\u00f1o en Quintana Roo - Campeche Noticias","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Pobladores revelan sitio maya El Jefeci\u00f1o en Quintana Roo - Campeche Noticias","og_description":"\ud83d\udd38 El registro del sitio en Oth\u00f3n P. Blanco permiti\u00f3 documentar una antigua urbe maya","og_url":"https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756","og_site_name":"Campeche Noticias","article_published_time":"2026-04-29T15:00:09+00:00","article_modified_time":"2026-04-29T15:02:22+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"admin","Tiempo de lectura":"1 minuto"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/campeche-noticias.com\/#\/schema\/person\/7940c228049cff34b4cc679f887362f1"},"headline":"Pobladores revelan sitio maya El Jefeci\u00f1o en Quintana Roo","datePublished":"2026-04-29T15:00:09+00:00","dateModified":"2026-04-29T15:02:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756"},"wordCount":284,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/campeche-noticias.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-08.37.04.jpeg","articleSection":["Nacional","Quintana Roo"],"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756","url":"https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756","name":"Pobladores revelan sitio maya El Jefeci\u00f1o en Quintana Roo - Campeche Noticias","isPartOf":{"@id":"https:\/\/campeche-noticias.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/campeche-noticias.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-08.37.04.jpeg","datePublished":"2026-04-29T15:00:09+00:00","dateModified":"2026-04-29T15:02:22+00:00","author":{"@id":"https:\/\/campeche-noticias.com\/#\/schema\/person\/7940c228049cff34b4cc679f887362f1"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756#primaryimage","url":"https:\/\/campeche-noticias.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-08.37.04.jpeg","contentUrl":"https:\/\/campeche-noticias.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-08.37.04.jpeg","width":1200,"height":740},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/campeche-noticias.com\/?p=37756#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/campeche-noticias.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Pobladores revelan sitio maya El Jefeci\u00f1o en Quintana Roo"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/campeche-noticias.com\/#website","url":"https:\/\/campeche-noticias.com\/","name":"Campeche Noticias","description":"Campeche Noticias","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/campeche-noticias.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/campeche-noticias.com\/#\/schema\/person\/7940c228049cff34b4cc679f887362f1","name":"admin","sameAs":["https:\/\/campeche-noticias.com"],"url":"https:\/\/campeche-noticias.com\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/campeche-noticias.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37756","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/campeche-noticias.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/campeche-noticias.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/campeche-noticias.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/campeche-noticias.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37756"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/campeche-noticias.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37756\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37757,"href":"https:\/\/campeche-noticias.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37756\/revisions\/37757"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/campeche-noticias.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/37758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/campeche-noticias.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/campeche-noticias.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/campeche-noticias.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}